ابزار Disavow چیست و چگونه فایل دیساوو گوگل بسازیم؟

تا حالا شده یه روز وارد سرچ کنسول بشین و ببینین رتبه سایتتون افت کرده ولی ندونین دقیقا مشکل از کجاست؟ یا مثلا متوجه بشین یه عالمه سایت عجیب و بی‌ربط به شما لینک دادن و حالا نمی‌دونین این لینک‌ها به نفع‌تونه یا به ضررتون؟

بعضی وقت‌ها داستان به چیزی برمی‌گرده که اسمش کمتر شنیده میشه اما می‌تونه تاثیر جدی روی سئو بذاره: ابزار Disavow گوگل. این ابزار دقیقا برای وقتیه که بخواین به گوگل بگین «این لینک‌ها رو من قبول ندارم. لطفا توی رتبه‌بندی حسابشون نکن.» نه لینک حذف میشه و نه سایت مقابل پاک میشه؛ فقط به گوگل اعلام می‌کنین که این ارتباط رو نادیده بگیره.

توی این مقاله قراره مرحله‌به‌مرحله بررسی بشه ابزار Disavow چیه، دقیقا چه کاری انجام میده، چه زمانی باید ازش استفاده کرد، چه زمانی اصلا نباید سراغش رفت، فایل دیساوو چه فرمتی داره و چطور بدون اشتباه ساخته میشه. در نهایت هم یه روش ساده برای ساخت سریع فایل دیساوو معرفی میشه که احتمال خطا رو تقریبا صفر می‌کنه.

ابزار Disavow چیه و چرا ساخته شد؟

ابزار Disavow امکانیه که توسط Google معرفی شد تا مدیران سایت‌ها بتونن به گوگل اعلام کنن بعضی از بک لینک‌ها رو در رتبه‌بندی لحاظ نکنه.این ابزار از طریق بخش مخصوصی در Google Search Console در دسترسه و برای شرایط خاص طراحی شده.

داستان از جایی شروع شد که بعضی سایت‌ها با لینک سازی اسپم یا سئوی منفی آسیب می‌دیدن. گوگل برای اینکه مدیر سایت بتونه اعلام کنه این لینک‌ها مورد تاییدش نیست، ابزار Disavow رو معرفی کرد.

به زبان ساده، این ابزار راهی برای گفتن این جمله به گوگله:
این لینک‌ها رو من قبول ندارم؛ لطفا در محاسبه رتبه حسابشون نکن.

Disavow دقیقا چه کاری انجام میده؟

Disavow لینک رو حذف نمی‌کنه و باعث نمی‌شه اون لینک از سایت مبدا پاک بشه. حتی سایت لینک‌دهنده رو هم جریمه نمی‌کنه و قرار نیست بهش آسیبی بزنه. کاری که انجام می‌ده خیلی ساده‌تر و در عین حال دقیق‌تره. فقط به گوگل اعلام می‌کنه که هنگام ارزیابی سایت شما، این لینک‌های مشخص رو در محاسبات رتبه‌بندی در نظر نگیره.

در واقع شما با ارسال فایل دیساوو به گوگل می‌گین این لینک‌ها مورد تایید من نیست و نمی‌خوام به عنوان سیگنال اعتبار برای سایتم حساب بشن. بعد از اینکه فایل دیساوو ارسال میشه، گوگل اون لیست رو ثبت می‌کنه و در خزش‌ها و پردازش‌های بعدی، وقتی دوباره اون لینک‌ها رو بررسی می‌کنه، اثرشون رو در الگوریتم رتبه‌بندی حذف می‌کنه یا بی‌اثر در نظر می‌گیره.

این فرآیند فوری نیست و با اولین آپلود اتفاق خاصی در نتایج دیده نمی‌شه. گوگل باید دوباره صفحات لینک‌دهنده رو بخزه و داده‌ها رو پردازش کنه تا تاثیر دیساوو اعمال بشه. به همین دلیل هم انتظار تغییر لحظه‌ای در رتبه‌ها منطقی نیست.

نکته مهم اینجاست که Disavow برای پاکسازی پروفایل لینک طراحی شده نه برای مدیریت روابط بین سایت‌ها. یعنی ابزار دعوا کردن با سایت‌های دیگر یا قطع ارتباط ظاهری نیست. شما فقط به گوگل اعلام می‌کنین کدوم لینک‌ها نباید در ارزیابی اعتبار سایتتون نقش داشته باشن. هدفش اینه که اگر لینک‌های بی‌کیفیت یا مشکوک وارد پروفایل لینک شما شده، بتونین اثرشون رو خنثی کنین؛ نه اینکه ساختار وب رو تغییر بدین.

چه زمانی باید از ابزار دیساوو استفاده کنیم؟

Disavow ابزار هر روزه سئو نیست و برای شرایط خاصه. مثلا:

• وقتی از گوگل اخطار Manual Action بابت لینک‌های غیرطبیعی دریافت کردین

• وقتی در گذشته لینک سازی بی‌کیفیت انجام شده

• وقتی حجم زیادی لینک اسپم به سایت شما داده شده

• وقتی نشانه‌های واضحی از سئوی منفی وجود داره

• وقتی بعد از یک کمپین لینک سازی مشکوک، افت رتبه جدی رخ داده

در این شرایط، بررسی دقیق بک لینک‌ها و سپس ساخت فایل دیساوو می‌تونه منطقی باشه.

چه زمانی اصلا نباید سراغ Disavow بریم؟

بیشترین اشتباه دقیقا همین جا اتفاق می‌افته؛ جایی که هنوز مطمئن نیستیم مشکل از لینک‌هاست اما سریع می‌ریم سراغ ساخت فایل دیساوو. خیلی وقت‌ها فقط چند لینک اسپم پراکنده داخل پروفایل بک لینک دیده میشه و همین باعث نگرانی میشه؛ در حالی که در چنین شرایطی نیازی به دیساوو نیست. الگوریتم‌های گوگل امروز اونقدر پیشرفته هستن که بخش زیادی از لینک‌های بی‌کیفیت، خودکار شناسایی و بی‌اثر میشن و اصلا تاثیری در رتبه ندارن.

از طرفی اگر افت رتبه به دلیل مشکلات فنی سایت باشه، مثلا خطاهای ایندکس، کندی سرعت، مشکلات ساختار داخلی یا حتی ضعف محتوا، دیساوو هیچ کمکی نمی‌کنه. همینطور اگر دلیل افت، یک آپدیت الگوریتمی باشه که معیارهای رتبه‌بندی رو تغییر داده، پاک کردن اثر چند لینک کم‌ارزش قرار نیست معجزه کنه. در این شرایط تمرکز باید روی بهبود کیفیت سایت باشه، نه دست بردن در فایل دیساوو.

اشتباه جدی‌تر زمانی رخ میده که بدون تحلیل کامل بک لینک‌ها و فقط از روی ترس یا شنیده‌ها، شروع به ساخت فایل می‌کنین. اگر اشتباهی دامنه‌های سالم و مفید رو داخل لیست قرار بدین، عملا بخشی از اعتبار سایتتون رو حذف می‌کنین. برگردوندن این اعتبار هم کار ساده‌ای نیست و ممکنه زمان زیادی طول بکشه تا دوباره اثر لینک‌های خوب به سایت برگرده.

به همین دلیل باید به Disavow مثل یک ابزار جراحی نگاه کرد؛ نه یک ابزار روزمره. همون طور که جراحی برای هر درد کوچکی انجام نمیشه، دیساوو هم برای هر نوسان رتبه یا هر لینک مشکوکی کاربرد نداره. استفاده از اون باید دقیق، حساب‌شده و بعد از بررسی کامل انجام بشه.

فایل Disavow گوگل چه فرمتی داره؟

فایل دیساوو در ظاهر یه فایل متنی ساده با پسوند txt دیده میشه؛ اما همین فایل ساده چند قانون مشخص داره که رعایت نکردن هر کدوم می‌تونه باعث بشه کل فایل بی‌اثر بشه یا حتی اشتباه پردازش بشه. در ادامه هر کدوم از این قوانین رو جداگانه و دقیق‌تر بررسی می‌کنیم:

• فایل باید با کدگذاری UTF-8 ذخیره بشه

یکی از نکات مهمی که خیلی وقت‌ها نادیده گرفته میشه، نوع ذخیره‌سازی فایل است. فایل دیساوو باید با کدگذاری UTF-8 ذخیره بشه تا گوگل بتونه بدون مشکل اون رو بخونه و پردازش کنه. اگر فایل با فرمت‌های دیگه یا کدگذاری اشتباه ذخیره بشه، ممکنه بعضی کاراکترها به‌درستی شناسایی نشن یا کل فایل به شکل ناقص پردازش بشه. به همین دلیل وقتی فایل رو در Notepad یا هر ویرایشگر متنی دیگه ذخیره می‌کنین، حتما باید مطمئن بشین Encoding روی UTF-8 تنظیم شده. این موضوع ساده به نظر میاد، اما در عمل یکی از خطاهای رایجه.

• هر خط فقط شامل یک دامنه یا یک آدرس صفحه باشه

ساختار فایل دیساوو باید کاملا منظم باشه. در هر خط فقط باید یک مورد نوشته بشه؛ یا یک دامنه کامل یا یک URL مشخص. نباید چند دامنه رو در یک خط وارد کنین و نباید توضیحات اضافی کنار آدرس‌ها قرار بدین. گوگل فایل رو خط‌به‌خط می‌خونه و هر خط رو به عنوان یک دستور مستقل در نظر می‌گیره. اگر چند مورد در یک خط نوشته بشه یا ساختار به هم بریزه، ممکنه اون خط نادیده گرفته بشه. بنابراین بهتره لیست رو تمیز و مرتب وارد کنین، بدون فاصله‌های اضافی یا کاراکترهای غیرضروری.

• برای بی‌اثر کردن کل دامنه از دستور domain: استفاده میشه

اگر قصد دارین فقط یک صفحه خاص رو بی‌اثر کنین، می‌تونین آدرس کامل همون صفحه رو وارد کنین. اما اگر مشکل مربوط به کل یک سایت باشه، منطقی‌تره که کل دامنه رو دیساوو کنین. برای این کار باید قبل از نام دامنه عبارت domain: رو بنویسین. 
با این دستور، تمام لینک‌هایی که از هر صفحه‌ای در اون دامنه به سایت شما داده شده، بی‌اثر در نظر گرفته میشه. استفاده درست از domain باعث میشه کنترل دقیق‌تری روی پروفایل لینک داشته باشین و مجبور نشین ده‌ها یا صدها URL جداگانه رو وارد فایل کنین. مثال:

domain:example.com

https://spamdomain.com/page.html

اشتباهات رایج هنگام ساخت فایل دیساوو

چند اشتباه می‌تونه کل فرآیند رو خراب کنه:

• وارد کردن دامنه‌های سالم و معتبر

• اشتباه تایپی در آدرس‌ها

• استفاده نکردن از domain برای کل دامنه

• ذخیره فایل با فرمت اشتباه

• جایگزین کردن فایل قبلی بدون بررسی

کوچک‌ترین خطا ممکنه باعث از دست رفتن اعتبار لینک‌های مفید بشه.

آموزش ارسال فایل Disavow در ابزار رسمی گوگل

برای ارسال فایل دیساوو باید وارد ابزار مخصوص Disavow گوگل بشین. این ابزار قبلا به صورت مستقیم داخل پنل Google Search Console در دسترس بود و از منوی اصلی میشد بهش دسترسی داشت. اما الان از رابط اصلی سرچ کنسول جدا شده و به شکل یک ابزار مستقل در یک آدرس جداگانه قرار گرفته.

برای دسترسی مستقیم باید وارد این آدرس بشین:

https://search.google.com/search-console/disavow-links&hl=en-US

بعد از ورود، اگر با اکانت گوگل لاگین کرده باشین، لیست سایت‌هایی که داخل سرچ کنسول ثبت کردین نمایش داده میشه. از اینجا به بعد مراحل کار به شکل زیره، اما بهتره هر مرحله رو با دقت انجام بدین چون فایل دیساوو ابزار حساسی محسوب میشه:

1. اولین قدم انتخاب property درست سایته. اگر چند نسخه از سایتتون داخل سرچ کنسول ثبت شده باشه، مثلا نسخه http، https یا نسخه با www و بدون www، باید دقیقا همون property که میخواین براش دیساوو ثبت کنین انتخاب بشه. انتخاب اشتباه باعث میشه فایل روی نسخه دیگری از سایت اعمال بشه و عملا نتیجه‌ای که انتظار دارین اتفاق نیفته.

2. بعد از انتخاب property، وارد صفحه Disavow Tool میشین. اینجا گوگل یک پیام هشدار نمایش میده که این ابزار برای استفاده عمومی و روزمره نیست و باید با دقت استفاده بشه. این هشدار بی‌دلیل نیست، چون اشتباه در این مرحله میتونه روی رتبه سایت تاثیر منفی بذاره.

3. در مرحله بعد باید فایل txt که آماده کردین رو آپلود کنین. این فایل باید همون ساختاری رو داشته باشه که قبل‌تر توضیح داده شد؛ یعنی با فرمت txt، کدگذاری UTF-8 و هر خط شامل یک دامنه یا یک URL. بعد از انتخاب فایل، گزینه ارسال رو می‌زنین تا فایل ثبت بشه.

4. در نهایت باید تایید و ثبت رو انجام بدین. بعد از ثبت، گوگل پیام موفقیت‌آمیز بودن آپلود رو نمایش میده. از این لحظه به بعد فایل داخل سیستم گوگل ذخیره میشه و در خزش‌های بعدی لحاظ میشه.

یک نکته مهم اینه که اگر قبلا فایلی ارسال کرده باشین، فایل جدید به فایل قبلی اضافه نمیشه، بلکه کاملا جایگزین اون میشه. یعنی هر بار که فایل جدیدی آپلود می‌کنین، نسخه قبلی حذف و همین نسخه جدید مبنای پردازش قرار می‌گیره. به همین دلیل اگر قصد ویرایش فایل رو دارین، باید کل لیست قبلی به همراه تغییرات جدید داخل فایل تازه قرار بگیره، نه اینکه فقط موارد جدید رو ارسال کنین.

بعد از ارسال فایل دیساوو چه اتفاقی می‌افته؟

بعد از ثبت فایل دیساوو، گوگل لیست ارسال‌شده رو ذخیره می‌کنه و از اون به بعد در پردازش‌های بعدی خودش در نظر می‌گیره. اما این طور نیست که بلافاصله بعد از آپلود فایل، تغییر محسوسی در رتبه‌ها ببینین. اثرگذاری دیساوو فوری نیست و نیاز به زمان داره. گوگل باید دوباره صفحات لینک‌دهنده رو بخزه، داده‌ها رو پردازش کنه و بعد در محاسبات رتبه‌بندی، لینک‌های اعلام‌شده رو بی‌اثر در نظر بگیره. به همین دلیل ممکنه چند هفته زمان ببره تا نتیجه قابل مشاهده‌ای ایجاد بشه.

اگر لینک‌های مشکل‌دار واقعا تاثیر منفی روی سایت گذاشته باشن، با گذشت زمان و بعد از پردازش مجدد، اثر اون‌ها از پروفایل لینک شما حذف میشه و وضعیت سایت می‌تونه بهبود پیدا کنه. البته این به این معنی نیست که حتما رتبه‌ها به حالت قبل برمی‌گرده، چون رتبه به عوامل مختلفی وابسته است. اما اگر افت به دلیل لینک‌های مضر بوده باشه، دیساوو می‌تونه به خنثی شدن اون تاثیر کمک کنه.

از طرف دیگه، اگر اشتباهی یک دامنه سالم و باکیفیت رو داخل فایل قرار داده باشین، اون لینک‌های مفید هم بی‌اثر میشن. در این شرایط باید فایل رو اصلاح کنین، دامنه موردنظر رو از لیست حذف کنین و نسخه جدید رو دوباره ارسال کنین تا گوگل در پردازش‌های بعدی اون لینک‌ها رو دوباره لحاظ کنه. همین موضوع نشون میده که دقت در ساخت فایل دیساوو اهمیت زیادی داره. چون هر خطی که داخل فایل نوشته میشه، مستقیما روی نحوه ارزیابی اعتبار سایت تاثیر می‌ذاره و تصمیم اشتباه می‌تونه بخشی از قدرت لینک‌های مفید رو از بین ببره.

آیا هنوز هم Disavow اهمیت داره؟ نظر جان مولر درباره دیساوو کردن

در سال‌های اخیر خود گوگل چند بار اعلام کرده که سیستم‌هاش برای شناسایی لینک‌های اسپم خیلی پیشرفته‌تر از قبل شدن. یعنی الان بخش زیادی از لینک‌های بی‌کیفیت، عجیب یا حتی کاملا اسپم، به صورت خودکار شناسایی و بی‌اثر میشن. قبلا نگرانی درباره هر لینک ناشناس بیشتر بود، اما امروز الگوریتم‌ها هوشمندتر شدن و خیلی وقت‌ها اصلا نیازی نیست ما دخالتی بکنیم.

حتی John Mueller که سال‌هاست به عنوان نماینده و سخنگوی بخش جستجوی Google شناخته میشه، بارها گفته بیشتر سایت‌ها اصلا نیازی به استفاده از Disavow ندارن. از نظر اون، مگر در شرایط خاص مثل دریافت Manual Action بابت لینک‌های غیرطبیعی، بهتره سراغ این ابزار نریم. یعنی اگر فقط چند لینک مشکوک دیدیم یا حس کردیم یه سری سایت بی‌ربط بهمون لینک دادن، قرار نیست سریع فایل دیساوو بسازیم.

با این حال، ابزار Disavow هنوز فعاله و حذف نشده. این خودش یه پیام مهم داره. اگر کاملا بی‌استفاده بود، گوگل جمعش می‌کرد. واقعیت اینه که در بعضی پروژه‌های خاص مخصوصا زمانی که اخطار دستی دریافت شده یا واقعا لینک‌سازی مخرب گسترده اتفاق افتاده، این ابزار هنوز کاربرد جدی داره و می‌تونه بخشی از فرآیند اصلاح وضعیت سایت باشه.

ساخت فایل دیساوو بدون خطا با ابزار تنبل باشی

ساخت دستی فایل دیساوو ساده به نظر می‌رسه، اما وقتی لیست بک لینک‌ها طولانی میشه، احتمال خطا بالا میره. تبدیل دامنه‌ها به فرمت استاندارد، حذف موارد تکراری و رعایت ساختار دقیق فایل زمان‌بره. اینجاست که ابزار دیساوو ساز تنبل باشی کار رو راحت می‌کنه. کافیه لیست دامنه یا URLها رو وارد کنین تا:

• فرمت استاندارد domain به صورت خودکار اعمال بشه

• خطاهای رایج حذف بشه

• خروجی txt آماده آپلود دریافت کنین

• بدون نگرانی از اشتباه، فایل رو در سرچ کنسول ثبت کنین

به این شکل، هم در زمان صرفه‌جویی می‌کنین و هم ریسک آسیب زدن به لینک‌های سالم رو به حداقل می‌رسونین. اگر قرار باشه از Disavow استفاده کنین، بهتره دقیق و بدون خطا انجام بشه. این دقیقا جاییه که ابزار تنبل باشی به درد می‌خوره.