آی پی من چیه؟

IP چیست؟

آدرس IP یا Internet Protocol Address، به زبان ساده، یک شناسه یا آدرس منحصر به فرد برای هر دستگاه یا کامپیوتر در شبکه اینترنت است. یعنی هر دستگاهی که به اینترنت متصل شده حتما یک IP دارد. این آدرس به دستگاه‌ها این امکان را می‌دهد که در شبکه با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و اطلاعات را به یکدیگر ارسال و دریافت کنند. هر دستگاهی که به اینترنت متصل می‌شود، یک آدرس آی‌پی منحصر به فرد دارد که اگر بخواهیم نمونه آن را در دنیای واقعی بیان کنیم میتوان آدرس یک خانه را مثال زد. آدرس پروتکل اینترنتی (IP) برای مسائل مختلفی از جمله ارتباطات شبکه، امنیت، و تعیین مکان دستگاه‌ها در شبکه استفاده می‌شود.

انواع IP

انواع آی‌پی از لحاظ تغییر پذیری:

1. آی‌پی ثابت (Static IP)
2. آی‌پی پویا (Dynamic IP)

انواع آی‌پی از لحاظ قابلیت دسترسی:

1. آی‌پی عمومی (Public IP)
2. آی‌پی خصوصی (Private IP)

انواع آی‌پی از لحاظ نحوه آدرس دهی:

1. IP ورژن 4 (IPv4)
2. IP ورژن 6 (IPv6)

آی‌پی ثابت (Static IP)

این آی‌پی ها همانطور که گفته شد همواره ثابت هستند و به مرور زمان تغییر نمیکنند. یعنی یک دستگاه مشخص یک آدرس مشخص دارد و از هر نقطه ای با آن آدرس میتوان به آن دسترسی داشت.

این نوع IP معمولا بیشتر مناسب برخی کسب و کارها و جاهای خاصی میباشد که بنا بر نیاز خود این نوع آدرس دهی را انتخاب میکنند.

مزایا و معایب آی‌پی ثابت (Static IP):

• استفاده از این آ‌ی‌پی برای یک سازمان این امکان را به کارمندان آن میدهد که از راه دور کار کنند. مثلا شما هر جای دنیا که باشید میتوانید با یک َآدرس آیپی که مطمئن هستید تغییر نمیکند اطلاعات رد و بدل کنید.
• برای کسب و کارهایی که خدماتشان بر پایه IP است مناسب است. مثلا سرویس های میزبانی وب و میزبان های ارائه دهنده خدمات VPN (شبکه خصوصی مجازی) نیز باید از این نوع آدرس دهی استفاده کنند. مثلا سرویسی که از آن ها اینترنت دریافت میکنید هم نیاز به یک IP ثابت دارد.
• خدمات مبتنی بر مکان‌نمایی جغرافیایی (geolocation) هم با استفاده از این آدرس دهی راحت تر میشود چون به راحتی میتوان مکان دقیق آن را شناسایی کرد.

اما این آدرس دهی معایبی هم دارد که باعث میشود مناسب هر گروهی نباشد. مثلا هزینه آن بالاست و شما برای دریافت آی‌پی ثابت نیاز دارید به طور مداوم هزینه پرداخت کنید. اما آیپی های داینامیک به طور خودکار هربار دستگاهتان را به اینترنت متصل میکنید به شما اختصاص داده میشود و نیاز به تنظیمات خاصی ندارید. (در واقع ارائه دهنده اینترنت شما این کار را برایتان انجام میدهد) درحالی که آی‌پی ثابت نیاز به تنظیمات دارد.

از آنجا که آدرس همیشه ثابت است میتواند به هکر ها امکان حمله آسان تری را بدهد پس در صورت استفاده از این نوع آدرس دهی حتما اقدامات امنیتی را فراموش نکنید.

آی‌پی پویا (Dynamic IP)

هنگام اتصال به شبکه، یک آدرس IP پویا به شما اختصاص می‌یابد که به‌صورت مداوم تغییر می‌کند و منحصر به یک دستگاه ثابت نیست. البته این موضوع به این معنی نیست که در یک شبکه می‌تواند دو آی‌پی یکسان وجود داشته باشد. آی‌پی ها همواره منحصر به فرد هستند.

IP های پویا به صورت پیش‌فرض به شما اختصاص می‌یابد و نیازی به صرف هزینه و یا تنظیمات خاص نیست.

مزایا و معایب آی‌پی پویا (Dynamic IP):

همانطور که اشاره کردیم این نوع آدرس دهی نیاز به تنظیمات اضافی و یا صرف هزینه ندارد اما در کنار آن برخی معایب هم دارد.

• Downtime بیشتر: گفتیم که مسئولیت اختصاص IP به دستگاه های شما بر عهده سرویس ارائه دهنده اینترنت شماست. اما در زمان هایی ممکن است اتفاق بیوفتد که سرویس تنواند این کار را به خوبی انجام دهد و این مساله باعث قطع اتصال اینترنت شما میشود. به عنوان یک کاربر خانگی این مساله چندان چشمگیر نخواهد بود که ارزش صرف هزینه برای خرید آی‌پی ثابت را داشته باشد اما برای برخی کسب و کار ها حتی همین میزان کوتاه میتواند آسیب زننده و مضر باشد.
• دسترسی محدود از راه دور: از آنجا که این آدرس به طور مداوم در حال تغییر است قطعا اگر از راه دور بخواهید با آن ارتباط بگیرید کار شما کمی سخت میشود. فرض کنید شما یک کارفرما دارید که تلفن ثابتی ندارد و هربار که بخواهید با آن تماس بگیرید نیاز به یک شماره جدید از او دارید.

آدرس آی‌پی عمومی (Public IP)

این نوع آدرس ها همان طور که از اسمشان پیداست برای عموم قابل مشاهده هستند و در هر نقطه از جهان و با اتصال به اینترنت می‌توان به آن دسترسی داشت. این مدل آدرس ها هم به صورت پویا و هم ثابت وجود دارند.

آدرس IP عمومی در ابتدا از طریق ICANN توزیع می‌شود. این سازمان وظیفه ایجاد آدرس‌های IP و توزیع آن‌ها به سازمان‌های ثانویه را بر عهده دارد. بعد از آن آدرس‌های IP عمومی به سازمان‌هایی مانند ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی توزیع می‌شوند که سرانجام آن‌ها را برای کاربر نهایی توزیع می‌کنند.

حالا به عنوان کاربر این به عهده شماست که تصمیم بگیرید از آیپی های داینامیکی که به طور پیشفرض به شما اختصاص داده شده استفاده کنید یا تصمیم بگیرید یک آی‌پی ثابت تهیه کنید. لازم است بدانید به دلیل پیشرفت تکنولوژی و تعداد روز افزون دستگاه های متصل به اینترنت، آدرس های عمومی محدود هستند و برای همین شما اگر بخواهید یک آدرس ثابت داشته باشید باید آن را اجاره کنید و به صورت دوره‌ای هزینه پرداخت کنید.

آدرس آی‌پی خصوصی (Private IP)

می‌توانیم به این نوع آدرس ها، آدرس IP محلی هم بگوییم. این آی‌پی ها مختص شبکه های خصوصی هستند و در خارج از آن شبکه نمی‌توانید به آن دسترسی داشته باشید که البته این مساله امنیت آنها را بالا می‌برد. و بد افزار ها، ویروس ها و آلوده کردن آن دشوارتر می‌شود. بنابراین سازمان‌ها حتی مشاغل کوچک می‌توانند برای مدیریت داده ها و ارتباط درون سازمانی خود از یک شبکه خصوصی هم برای خود استفاده کنند.

در این نوع شبکه هم مثل شبکه عمومی، آی‌پی های ثابت و پویا وجود دارند. و نکته دیگر این است که در این شبکه هم باید آی‌پی ها منحصر به فرد باشند اما فقط آی‌پی های داخل آن شبکه.

مثلا فرض کنید سازمان 1 دارای یک سیستم با آی‌پی 192.168.1.1 است. در سازمان 1 دیگر هیچ سیستمی نمی‌تواند این آی‌پی را داشته باشد. اما در سازمان 2 که درون یک شبکه خصوصی مجزا قرار دارد، استفاده از این آی‌پی مانعی ندارد.

IP ورژن 4(IPv4)

IPv4 (آدرس پروتکل اینترنتی نسخه 4) یک سیستم آدرس‌دهی 32 بیتی است که از اعداد دهدهی (مانند 192.168.1.1) تشکیل شده است.

می‌بینید که این آدرس از 4 عدد تشکیل شده که هر کدام می‌توانند از 0 تا 255 را شامل شوند. این آدرس‌ها به دستگاه‌ها در شبکه اختصاص داده می‌شوند و به آن‌ها این امکان را می‌دهند که با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. با افزایش تعداد دستگاه‌های متصل به اینترنت، IPv4 تقریبا به انتهای ظرفیت خودش رسیده و نیاز به فضای بیشتری برای آدرس دهی وجود دارد.

IP ورژن 6 (IPv6)

IPv6 یا آدرس پروتکل اینترنتی نسخه 6، یک استاندارد آدرس‌دهی در شبکه‌های کامپیوتری است که طراحی شده است تا مشکلات کمبود فضای آدرس در نسخه قبلی یعنی IPv4 را حل کند.

در ادامه، ویژگی‌ها و مشخصات IPv6 را توضیح می‌دهیم:

IPv6 از یک آدرس 128 بیتی استفاده می‌کند که به معنای افزایش چشمگیر در تعداد آدرس‌های ممکن است. این تغییر از آدرس‌های 32 بیتی در IPv4 به 128 بیتی در IPv6، تقریباً 340,282,366,920,938,463,463,374,607,431,768,211,456 یا همان 2 به توان 128 آدرس مختلف را فراهم می‌کند.

آدرس‌های IPv6 به صورت هگزادسیمال نمایش داده می‌شوند، یعنی از 8 بخش تشککیل شده که هر قسمت 4 رقم هگزا دسیمال را شامل می‌شود مانند: 2702:A0B3:8012:D0E5:E3CA:52DC:7D04:B25F این نمایش آدرس‌ها را از نظر خوانایی بهبود می‌بخشد.

نکته‌ای در آدرس‌های IP ورژن 6 وجود دارد، برای مثال IP زیر را در نظر بگیرید، بخش‌هایی که تمام رقم‌های آن 0 می‌باشند را می‌توان حذف نمود و به جای آن ها از کاراکتر «:» استفاده کرد.

2702:A0B3:8012:D0E5:0000:0000:0000:B25F
تبدیل به :
2702:A0B3:8012:D0E5::::B25F می‌شود

آدرس‌های IP زیر همگی مشابه می‌باشند:
2001:CDBA:0000:0000:0000:0000:3257:9652
2001:CDBA:0:0:0:0:3257:9652
2001:CDBA::3257:9652